December 23

Մայրենիի ուսումնական առաջին շրջանի ամփոփում

Գրի՛ր հաշվետվություն ըստ այս կետերի՝

Պատմի՛ր՝ ինչ նախագծեր ես իրականացրել, ինչ հրապարակումներ ես ունեցել բլոգումդ՝ դնելով  հղումը (կարող ես դնել այն նյութերի հղումները, որոնք քո կարծիքով ամենահաջողն են):


Ես նախագծի չեմ մասնակցել։ Մենք այս տարի անցել ենք Համո Սահյան, Հովհաննես Թումանյան, Վիլյամ Սարոյան և այլն։ ահա հաջողված առաջադրանքները Գրագիր Ջուլիոն։ Էդմոնդո դե Ամիչիս, Ճաբուա Ամիրեջիբի. Հեծանիվը։

Մայրենի. Օգնող կետեր. մայրենի առարկայի նախագծերը սեպտեմբերից դեկտեմբեր՝

  • Պատումիդ մեջ դիր «Մայրենի» բաժնիդ հղումը:
    մայրենի
  • Դի՛ր Համո Սահյանի բանաստեղծություններից քեզ ամենից շատ դուր եկած բանաստեղծության հղումն՝ առաջադրանքներով։
    Համո Սահյան «Եղևնին»
  • Անտառից եկած կանաչ եղևնին,
  • Հիշում է կանաչ իր ընկերներին,
  • Արահետներն է հիշում ձյունի տակ,
  • Հիշում է բացատն ու բուքն սպիտակ:
  • Երկինքն է հիշում իր գլխի վերև,
  • Եվ իր մայր անտառն ասեղնատերև,
  • Հովերն է հիշում նա գարնանային,
  • Որ իրեն այնպես օրորում էին:
    այս բանաստեղծությունը։


  • «Սարոյանական օրեր» նախագծին քո մասնակցությունը:
    Չեմ մասնակցել
  • Աշնանային և ձմեռային ի՞նչ ստեղծագործական աշխատանքներ ունես, գրի՛ր վերնագրերը, դի՛ր հղումները:
    Ձմեռային կախարդանքը
    Մարզադաշտը Մարսի վրա
  • Տեղադրի՛ր «Ուսումնական աշուն 2025» նախագծիդ հղումը:
    Չեմ արել։
  • Իսահակյանական (Ավ. Իսահակյան) նախագծերին քո մասնակցությունը:
    Այո լիքը պատմություններ ենք սովորել Ավետիկ Իսահակյանից։
  • Մայրենիի ֆլեշմոբերին քո մասնակցությունը.նշիր՝ որ ամիսների ֆլեշմոբին ես մասնակցել:
    Բոլոր ամիսները մասնակցել եմ։
  • Սեպտեմբերից մինչև դեկտեմբեր մենք շատ ստեղծագործություններ ենք կարդացել, դիր կարդացածդ ամենահետաքրքիր ստեղծագործության հղումը, պատմիր դրա մասին։
    Ճաբուա Ամիրեջիբի. Հեծանիվը։
    Շատ տխուր էր, որ տղան այդպես իր ջանքով հավաքեց փողը իր հեծանիվի համար, բայց իր քրոջ պատճառով նա փողը տվեց քրոջը, որ քույրը գնա իր սիրածի հետ ապրի։ Իսկ նրան կյանքում ոչ մեկ հեծանիվ չառավ։
  • Առանձնացրո՛ւ սեպտեմբերից դեկտեմբերի այն նախագիծը (նախագծերը), որն ամենաշատն է քեզ դուր եկել:
    Իսահակյանական նախագիծը։
December 23

Հայրենագիտություն/պատմություն. ուսումնական առաջին շրջանի ամփոփում

Պատումի տեսքով ներկայացրու քո ուսումնական առաջին շրջանի աշխատանքը:

1. Պատումի մեջ տեղադրիր քո ուսումնական բլոգի հայրենագիտության բաժնի հղումը։
Մենք այս տարի հայրենագիտություն և պատմություն դասերից սովորեցինք։ Օրինակ լեզվաընտանիքները մարդկության հին դարերը նեոլիթը, միջին քարե դարը, կրոնը և այլն։
https://trdatterabrahamyan.edublogs.org/category/%d5%b0%d5%a1%d5%b5%d6%80%d5%a5%d5%b6%d5%a1%d5%a3%d5%ab%d5%bf%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b6/։
2.Առանձնացրու այն նախագծերը, որին մասնակցել ես:
Ես նախագծի չեմ մասնակցել։

3.Ո՞րն էր ավելի առանձնացված քեզ համար, ինչու՞։
Լեզվաընտանիքներ դասը։ Շատ հետաքրքիր էր իմանալ հին լեզվաընտանիքների մասին։

4.Ո՞ր աշխատանքներն ես հաջողված համարում, նշիր, ներկայացրու հղմամբ։
https://trdatterabrahamyan.edublogs.org/2025/12/12/%d5%ac%d5%a5%d5%a6%d5%be%d5%a1%d5%a8%d5%b6%d5%bf%d5%a1%d5%b6%d5%ab%d6%84%d5%b6%d5%a5%d6%80/
Լեզվաընտանիքներ դասը համարում եմ հաջողված։

5. Ո՞ր աշխատանքներ չեն հաջողվել, նշիր պատճառը։
Իմ մոտ բոլոր առաջադրանքները հաջողվել են։

6. Ո՞ր ուսումնական նյութը կառանձնացնեիր, որը քեզ ավելի հետաքրքրեց։
Լեզվաընտանիքներ նյությը կառանձնացնեի շատ հետաքրքիր էր իմանալ այդ բոլոր լեզուների պատմությունը։

December 20

Հիմքեր կամ հիդրօքսիդներ

Հիմքեր կամ հիդրօքսիդներ են կոչվում այն բարդ նյութերը, որոնք կազմված են մետաղի ատոմից և մեկ կամ մի քանի հիդրօքսիլ խմբերից: 

Հիդրոքսիլ խումբ են անվանում մետաղին միացված OH խումբը:
Հիմքերն անվանվում են համապատասխան մետաղի անվանն ավելացնելով հիդրօքսիդ բառը:

Օրինակ

KOH՝ կալիումի հիդրոքսիդ

NaOH՝ նատրիումի հիդրոքսիդ

Al(OH)3՝ ալյումինի հիդրոքսիդ

Fe(OH)2,Fe(OH)3՝ երկաթի հիդրոքսիդներ

Հիմքերը լինում են ջրում լուծվող և ջրում չլուծվող։ Ջրում լուծելի հիմքերն անվանում են ալկալիներ։

Ալկալիներ են KOH-ը, NaOH-ը,Ca(OH)2-ը, Ba(OH)2-ը:

Անհամեմատ ավելի մեծ է ջրում չլուծվող հիմքերի թիվը՝ Mg(OH)2, Cu(OH)2, Fe(OH)2 և այլն:

Առավել հաճախ հանդիպող հիմքերի հատկությունները.
1. Նատրիումի և կալիումի հիդրօքսիդները NaOH և KOH
Սպիտակ խոնավածուծ բյուրեղային նյութեր են, կլանում են խոնավություն և ածխաթթու գազ:
Նատրիումի հիդրօքսիդը և նրա ջրային խիտ լուծույթը քայքայում են մաշկը, ուստի դրանց հետ պետք է շատ զգույշ վարվել:

Նատրիումի հիդրօքսիդը այլ կերպ կոչվում է կծու նատրոն (ունի ևս մեկ տեխնիկական անվանում՝ կաուստիկ սոդա):

Կալիումի հիդրօքսիդը կոչվում է կծու կալիում:

Difference-Between-Sodium-Hydroxide-and-Potassium-Hydroxide_Sodium-Hydroxide.jpg

Կալիումի և նատրիումի հիդրօքսիդները կիրառվում են ապակու և օճառի արտադրությունում:

2. Կալցիումի հիդրօքսիդը կամ հանգած կիրը՝ Ca(OH)2ջրում քիչ լուծվող սպիտակ փոշի է:

Ca-OH-2.jpg

Ստացվում է չհանգած կիրը CaO մարելիս, հանգցնելիս: Թափանցիկ ջրային լուծույթը կոչվում է «կրաջուր», ջրային կախույթը՝ «կրակաթ»: Լայնորեն օգտագործվում է շինարարության մեջ, ինչպես նաև՝ կենցաղում` ընկույզի, դդմի մուրաբա պատրաստելիս:

Կալցիումի հիդրօքսիդը կամ հանգած կիրը ջրում քիչ լուծելի, սպիտակ, փխրուն փոշի է, որի ջրային լուծույթը կոչվում է կրաջուր: Օգտագործում են շինարարությունում, ինչպես նաև կենցաղում ՝ պահածոներ պատրաստելիս:

Հարցեր՝
1.Ո՞ր նյութերն են կոչվում հիմքեր:
Հիմքեր կամ հիդրօքսիդներ են կոչվում այն բարդ նյութերը, որոնք կազմված են մետաղի ատոմից և մեկ կամ մի քանի հիդրօքսիլ խմբերից: 
2. Բերել կենցաղում դրանց օգտագործման օրինակներ։
Թափանցիկ ջրային լուծույթը կոչվում է «կրաջուր», ջրային կախույթը՝ «կրակաթ»: Լայնորեն օգտագործվում է շինարարության մեջ, ինչպես նաև՝ կենցաղում` ընկույզի, դդմի մուրաբա պատրաստելիս:
3.Թվարկեք մի քանի հիմքեր:
Նատրիումի հիդրօքսիդ — NaOH

Կալիումի հիդրօքսիդ — KOH

Կալցիումի հիդրօքսիդ — Ca(OH)₂

Մագնեզիումի հիդրօքսիդ — Mg(OH)₂

December 20

Ուսումնական առաջին շրջանի ամփոփում

  • Պատումի տեսքով ներկայացրու քո ուսումնական տարվա աշխատանքը
    Մենք այս տարի սովորեցինք մինուս թվերը և նրանցով հանում գումարում։ Նաև սովրեցինք տոկոսը թե ոնց հաշվել թվերի օրինակ 40 տոկոսը։
  • Տեղադրի՛ր մաթեմատիկա բաժնիդ հղումը
    մաթեմատիկա 6
  • Մասնակցել եմ ամենամսյա մաթեմատիկական ֆլեշմոբերին։ Այո-ոչ
    Այո մասնակցել եմ։
December 17

2025-2026 academic years, First  term 

Grade 6

Name      Trdat

Surname Ter-Abrahamyan

Date       17/12/2025

I.Read the text and complete the information from the text.(2-0.2p)

Hi! I am Arman Petrosyan and I am 10 years old. I am from Vanadzor, Armenia. My school is Basic School N20.
I live in a big house with my mum, dad, and grandfather. My grandfather is 70 years old. I also have two cousins, Mariam and Artur. They are like my best friends.
I am short and a little bit chubby. I have short brown hair and blue eyes. My favourite sport is basketball and my favourite food is khorovats.

• Name: Arman

• Surname: Petrosyan

• Age: 10

• Country/City Armenia Vanadzor

• School: N20

• Family: Mum, dad, grandfather, two cousins

• Hair: short, brown

• Eyes: blue

• Favourite sport: basketball

• Favourite food: Khorovats

II. Add the correct suffix (-y, -able, -ful, -ing) to the base word to complete each sentence.(2-0.4p)

1. The sun is shining brightly. It’s a sunny day. (sun)

2. She is always very helpful to others. (help)

3. The cake is so tasty that everyone loved it. (taste)

4. I found this puzzle very solvable. (solve)

5. She is so cheering that she makes everyone happy. (cheer)

III. Match the words with their meanings.(2-0.4p)

1.Neighborhood                                                         a) to pass time

2.To spend time                                                           b) an area of a town or city 

3. To sort                                                                      c) to put things into groups

4. To recycle                                                              d)help

5. Support                                                                   e)to use paper or/and glass again to make something

           1- Neighborhood-an area of a town or city      2-To spend time-to pass time      3- To sort-to put things into groups                    4-To recycle-to use paper or/and glass again to make something                    5- Support-help                                                 
                                                                                                              
                                                        
                                                        
                                                     

IV. Find 4  adjectives in the text and write the three degrees of comparison in the table below.(2-0.5p)

Positive Comparative Superlative 
1. big bigger biggest
2. short shorter shortest
3.favourite more favourite most favourite
4. little littler littlest

V.Translate the words. (2-0.2p)

1. Dangerous- վտանգավոր

2. Competition – մրցույթ

3. Brave- քաջ

4. Nature- բնություն

5. Environment- միջավայր

6. Ստեղծագործ- creative

7. Դիզայներ- designer

8. Թաղամաս- neighborhood

9. Կոնֆլիկտ- conflict

10. Փորձարկում- testing

December 17

2025-2026 academic years, First  term 

Grade 6

Name       Trdat

Surname Ter-Abrahamyan

Date         17/12/2025

I.Read the text and complete the information from the text.(2-0.2p)

Hello! My name is Ani Hakobyan. I am 12 years old. I am from Gyumri, Armenia, but now I live in Yerevan. I study at School N57 named after Vardges Petrosyan.
I live in a flat with my parents and my little sister. Her name is Sona and she is 8 years old. I have got many friends, but my best friend is Lilit.
I am tall and slim. I have long fair hair and green eyes. My favourite sport is swimming and my favourite food is dolma.       

• Name: Ani

• Surname: Hakobyan

• Age: 12

• Country /City: Armenia, Yerevan

• School: N57

• Family: She had 8 years old Sister.

• Hair: long

• Eyes: green

• Favourite sport: Swimming

• Favourite food: Dolma

II. Add the correct suffix (-y, -able, -ful, -ing) to the base word to complete each sentence.(2-0.4p)

1. The flowers are colourfull in the garden. (colour)

2. This puzzle is very enjoyable . (enjoy)

3. The weather is windy, so let’s go for a walk. (wind)

4. He is a careful student who always does his homework. (care)

5. She is busy drawing a picture for her art class. (draw)

III. Match the words with their definitions.(2-0.4p)

1.Neighborhood                                                          a) help

2.To spend time                                                           b) to put things into groups

3. To sort                                                                      c) an area of a town or city 

4. To recycle                                                              d) to pass time

5. Support                                                                   e)to use paper or/and glass again to make something

           1-  Neighborhood-an area of a town or city                2-  To spend time- to pass time               3-  To sort- to put things into groups                4- To recycle- to use paper or/and glass again to make something                   5-  Support- help 

IV. Find 4  adjectives in the text and write the three degrees of comparison  in the table below.(2-0.5p)

Positive Comparative Superlative 
1. Little littler littlest
2. Tall taller tallest
3. Slim slimmer slimmest
4. Long longer longest

V.Translate the words. (2-0.2p)

1. Dangerous- վտանգավոր

2. Collection– կոլեկցիա

3. Brave- քաջ

4. Environment- միջավայր

5. Nature- բնություն

6. Ստեղծագործ- creative

7. Կարևոր- crucial

8. Փորձարկում- testing

9. Թաղամաս- neighborhood

10. Կոնֆլիկտ- conflict

December 13

Future Time: will և going to

Անգլերենում ապագայի մասին խոսելու համար հիմնականում օգտագործվում են երկու ձևեր՝ will և going to։

1. Will

Կառուցվածք:
will + verb (հիմնական ձև)
օրինակ՝ I will goShe will studyThey will come

Երբ ենք օգտագործում will

  1. Հանկարծակի որոշում այս պահին
    Երբ որոշումը կայացնում ենք հենց խոսելու պահին։
    • I’m cold. I will close the window.
  2. Խոստումներ, առաջարկներ, խնդրանքներ
    • I will help you. (խոստում/առաջարկ)
    • Will you open the door? (խնդրանք)
  3. Կանխատեսումներ՝ կարծիքի վրա հիմնված
    • I think it will rain tomorrow.

2. Going to

Կառուցվածք:
am/is/are + going to + verb
օրինակ՝ I am going to playShe is going to visitWe are going to travel

Երբ ենք օգտագործում going to

  1. Նախապես կայացված պլաններ և մտադրություններ
    • I am going to meet my friend tomorrow. (արդեն որոշված է)
  2. Գուշակություններ՝ փաստերի հիման վրա
    • Look at the clouds. It is going to rain. (ակնհայտ նշան կա)

Վարժություններ

Վարժություն 1. Լրացրու will կամ going to։

  1. Look at those dark clouds! It is going to rain.
  2. I forgot my notebook. I will go and get it now.
  3. She is studying hard. She is going to be a doctor.
  4. We are going to visit our grandparents next Sunday. (plan)
  5. Don’t worry, I will help you.
  6. They see smoke from the kitchen. The food is going to burn.

Վարժություն 2. Ընտրիր ճիշտ տարբերակը։

  1. I think our team (will / is going to) win the game.
  2. She (will / is going to) buy a new phone. She saved money for months.
  3. “I’m hungry.” — “I (will / am going to) make you a sandwich.”
  4. Look! The boy is running too fast, he (will / is going to) fall.

Վարժություն 3. կազմիր նախադասություններ՝ will կամ going to օգտագործելով։

(սկզբնական բառեր տրված են)

  1. I / help / you → I will help you.
  2. She / visit / London / next year (plan) → She is going to visit London next year.
  3. Look at the sky / rain → Look at the sky it is goin to rain
  4. We / decide now / stay home → We will decide now stay home.

Վարժություն 1. Լրացրու will կամ going to՝ տրամաբանական հիմունքներով։

Խնդիրն այն է, որ որոշ նախադասություններ ունեն հուշումներ, և դու պետք է ճիշտ որոշես՝ դա հանկարծակի որոշում է, պլան, թե կանխատեսում։

  1. A: I don’t understand this exercise.
    B: Don’t worry, I will explain it to you.
  2. She has bought paint and brushes. She is going to paint her room this weekend.
  3. Be careful! You will drop the glasses.
  4. A: Why are you taking your passport?
    B: Because I am going to travel to Georgia tomorrow.
  5. I think the teacher will give us homework today.
  6. The sky is clear and blue. It is going be a warm day.
  7. Oh no! I forgot to call my grandmother. I will call her now.
  8. They are late again. They are going to miss the bus.

Վարժություն 2. Վերագրիր թերի երկխոսությունները՝ օգտագործելով will / going to։

Օգտագործիր տվյալ մտքերից յուրաքանչյուրում՝ will կամ going to ճիշտ ձևով։

A. offer / sudden decision
B. plan / prediction
C. warning / intention

Օրինակ
A: Why are you holding that letter?
B: I am going to send it.

1)

A: I can’t open this bottle.
B: I will help you (offer)

2)

A: Why are you carrying that big bag?
B: Because I am going to travel.(intention)

3)

A: Watch out!
B: What is going to happen. (warning)

4)

A: Tomorrow is my birthday.
B: Oh really will come. (prediction)

5)

A: We don’t have any bread left.
B: I will give you some bread.(sudden decision)

Վարժություն 3. Ընտրիր ճիշտ տարբերակը՝ հիմնվելով իմաստի վրա։

  1. The car is making a strange noise. It (will / is going to) break down soon.
  2. “Can someone help me with this box?” — “I (will / am going to) help you.”
  3. She studied the map carefully. She (will / is going to) find the place easily.
  4. They decided last week. They (will / are going to) move to a new apartment.
  5. Look! The dog is chasing the cat. The cat (will / is going to) climb the tree.
  6. I promise I (will / am going to) tell nobody.
  7. I’m sure he (will / is going to) like your present.
  8. She bought ingredients. She (will / is going to) bake a cake.

Վարժություն 4. Ստեղծիր ապագայի պատմություն Will և Going to օգտագործելով։

Կազմիր 7–10 նախադասությամբ պատմություն, որտեղ կիրառում ես will և going to տարբեր իմաստներով՝

  • մեկ առ մեկ հանկարծակի որոշում
  • մեկ խոստում
  • մեկ պլանավորված գործողություն
  • մեկ կանխատեսում
  • մեկ զգուշացում
  • մեկ ապացույցի վրա հիմնված գուշակություն

(Այս վարժությունը կարող ես տալ սովորողին՝ որպես գրավոր աշխատանք առանձին էջում։)

Վարժություն 5. Վերափոխիր նախադասությունները՝ will → going to կամ going to → will

(հիմնվելով հուշման վրա)

  1. I think it is going to rain. → (կարծիք, ոչ նշան) I think it will rain.
  2. She will visit her grandma next Sunday. → (նախապես ծրագրված է) She is going to visit her grandma next Sunday.
  3. Look at the boy! He will fall. → (ակնհայտ նշան կա) Look at the boy He is going to fall.
  4. I’m going to help you right now. → (հանկարծակի որոշում) I will help you right now.
  5. The doctor thinks he is going to get better soon. → (կարծիք) The doctor think he will get better soon.
December 12

Լեզվաընտանիքներ

Մարդիկ բոլոր ժամանակներում հետաքրքրվել են իրենց ընտանիքի, տոհմի, ազգի ծագումով։ 17-19-րդ դարերում ժողովուրդների և նրանց լեզուների ծագման հարցը դարձել էր լուրջ ուսումնասիրության առարկա։ Պարզվեց, որ կան այնպիսի լեզուների խմբեր, որոնք հազարամյակներ առաջ եղել են մեկ մայր լեզվի ճյուղեր։ Գիտնականները ցեղակից լեզուների այդպիսի խումբն անվանում են լեզվաընտանիք, իսկ իսկ դրա մայր լեզուն՝ նախալեզու։ Մայր լեզվով խոսողները կոչվեցին մայր ժողովուրդ, իսկ նրա զբաղեցրած սկզբնական տարածքը՝ նախահայրենիք։
Աշխարհի լեզուները դասակարգվում են հետևյալ լեզվաընտանիքների մեջ՝ հնդեվրոպական, սեմական, աֆրիկյան և այլն։
Հայերը պատկանում են աշխարհի ամենաբազմանդամ լեզվաընտանիքին։ Այն կոչվում է հնդեվրոպական, քանի որ այդ լեզվաընտանիքի լեզուները գործածվել են Հնդկաստանից մինչև Եվրոպա։ Գիտնականները պարզել են, որ հնդեվրոպական նախահայրենիքը եղել է Հայկական լեռնաշխարհը։
Հնդեվրոպական լեզուներով խոսող ցեղերը ժամանակին իրենց նախահայրենիքից շարժվել են դեպի ապագա հայրենիքները։ Այստեղ բնակվող ցողերից ավելի ուժեղ, կենսունակ և կազմակերպված լինելով՝ նրանք տեղացիներին են փոխանցել իրենց լեզուները և միավորվելով կազմել են տարբեր ժողովուրդներ։
Հնդեվրոպական մայր լեզվից են առաջացել, այսինքն՝ հայերենին ցեղակից լեզուներից են անգլերենը, ֆրանսերենը, գերմաներենը, իսպաներենը, իտալերենը, ռուսերենը, հնդկերենը, պասկերենը և բազմաթիվ այլ լեզուներ։ Այդ լեզուներով խոսողների ընդհանուր թիվն աշխարհում այսօր անցնում է 3 միլիարդից։ Հայրերը միակ հնդեվրոպական ժողովուրդն են, որի ծագումն ու կազմավորումը տեղի են ունեցել Հայկական լեռնաշխարհում՝ հնդեվրոպական նախահայրենիքի տարածքում։ Հետևաբար հայերը Հայկական լեռնաշխարհի բնիկ տերերն ու ժառանգորդներն են։
Հնդեվրոպական ընտանիքի լեզուները բաժանված են խմբերի, ենթախմբերի, ճյուղերի: Դրանցից ամենակարևորներն են.

Հնդկական խումբ (բենգալերեն, ուրդու, հինդի, գնչուներ, մահացած լեզուներ սանսկրիտ և պրակրիտ)։
Իրանական խումբ (պարսկերեն, աֆղանական, քրդերեն, տաջիկական, օսերեն, մեռած լեզու սկյութ)։
Բալթյան խումբ (լիտվերեն, լատվիերեն, լատգալերեն, մահացած պրուսներ)։
Գերմանական խումբ (շվեդերեն, նորվեգերեն, իսլանդերեն, անգլերեն, գերմաներեն, հոլանդերեն, մեռած լեզուներ վիզիգոթերեն, օստրոգոթերեն)։
Ռոմանական խումբ (ֆրանսերեն, իտալերեն, իսպաներեն, պորտուգալերեն, մոլդովերեն, ռումիներեն, լատիներեն մահացած լեզուներով)։
Կելտական ​​խումբ (իռլանդերեն, շոտլանդերեն, բրետոներեն, մահացած լեզվի գոլիշ) և այլն:
Հայերենը՝ հնդեվրոպական լեզվաընտանիքի ինքնուրույն ճյուղ է:

Գերմանացի լեզվաբան Հայնրիխ Հյուբշմանը 1875 թվականին հրատարակված «Հայերենի դիրքը հնդեվրոպական լեզուների շարքում» հոդվածում ապացուցում է, որ հայերենը հնդեվրոպական լեզուների մեջ ինքնուրույն լեզվաճյուղ է, իսկ պարսկերենի և հնագույն այլ լեզուների հետ ունեցած ընդհանրությունները (հիմնականում բառապաշարային) ոչ թե ծագմամբ են պայմանավորված, այլ հետագա շրջանի փոխառություններ են։ Նաև մինչ այսօր այս տեսակետը համարվում է ճիշտ, և հայերենը շարունակում է իր տեղը զբաղեցնել այդ լեզվաընտանիքում։

Ի՞նչ է կոչվում լեզվաընտանիք։
Իրար նման իրարից զարգացած լեզուները։
2․ Աշխարհի լեզուները ի՞նչ լեզվաընտանիքների են դասակարգվում։
Հնդկական խումբ (բենգալերեն, ուրդու, հինդի, գնչուներ, մահացած լեզուներ սանսկրիտ և պրակրիտ)։
Իրանական խումբ (պարսկերեն, աֆղանական, քրդերեն, տաջիկական, օսերեն, մեռած լեզու սկյութ)։
Բալթյան խումբ (լիտվերեն, լատվիերեն, լատգալերեն, մահացած պրուսներ)։
Գերմանական խումբ (շվեդերեն, նորվեգերեն, իսլանդերեն, անգլերեն, գերմաներեն, հոլանդերեն, մեռած լեզուներ վիզիգոթերեն, օստրոգոթերեն)։
Ռոմանական խումբ (ֆրանսերեն, իտալերեն, իսպաներեն, պորտուգալերեն, մոլդովերեն, ռումիներեն, լատիներեն մահացած լեզուներով)։
Կելտական ​​խումբ (իռլանդերեն, շոտլանդերեն, բրետոներեն, մահացած լեզվի գոլիշ) և այլն:
Հայերենը՝ հնդեվրոպական լեզվաընտանիքի ինքնուրույն ճյուղ է:
3․Ո՞ր լեզվաընտանիքին է պատկանում հայերենը։
Նա առանձին է։
4․ Ո՞րն է համարվում հնդեվրոպական լեզվաընտանիքի նախահայրենիքը։
Հայկական լեռնաշխարհը։
5․ Համացանցի օգնությամբ տեղեկություններ հավաքել այլ լեզվաընտանիքների մասին։
Աֆրասիական լեզվաընտանիք
Սեմական խումբ
Արաբերեն
Եբրաերեն

Հին եգիպտերեն առանձին խումբ


Ալթայան լեզվաընտանիք
Թյուրքական խումբ
Թուրքերեն
Ադրբեջաներեն
Ուզբեկերեն
Թուրմեներեն
Ղազախերեն
Ղրղզերեն

Մոնղալական խումբ
Մոնխոլերեն

Ուրալյան լեզվաընտանիք
Ֆիննո ուգրական խումբ
Ֆիններեն
Հունգարերեն
Էստոներեն

December 5

Сказание о Кише

Сказание — рассказ исторического или легендарного содержания, который опирается на народные предания и легенды.

Цель проекта:

  • познакомить учащихся  с  творчеством Д. Лондона , с традициями северного народа — (эскимосов), познакомить с такими понятиями, как вера, справедливость, законы дружбы, любви
  • формировать навыки художественного пересказа, работы с текстом, лексической работы

Прочитать: Джек Лондон «Сказание о Кише», часть 1

Ответить на вопросы:

  1. Где и при каких условиях живёт Киш?
    Киш жил у самого Полярного моря и в самой бедной иглу.
  2. Как Киш и его мать оказались в самой бедной иглу?
    Когда погиб его отец, о них все забыли.
  3. Как можно охарактеризовать мальчика?
    Киш был смышленным мальчиком, здоровым и сильным. Еще он был храбрый.
  4. Какое несчастье случилось с отцом Киша?
    Он один на один схватился с медведем, и тот переломал ему все кости
  5. Почему Киш проявил недовольство на совете с соплеменниками?
    Потому что ему и его матери давали положенную долу мяса, но это мясо бывало старое и жесткое, и в нем бывало слишком много костей.
  6. Какое решение принял Киш?
    Он принял решение стать охотником и делить добычу справедливо.

Давным-давно у самого Полярного моря жил Киш. Долгие и счастливые годы был он первым человеком в своем поселке, умер, окруженный почетом, и имя его было у всех на устах. Так много воды утекло с тех пор, что только старики помнят его имя, помнят и правдивую повесть о нем, которую они слышали от своих отцов и которую сами передадут своим детям и детям своих детей, а те — своим, и так она будет переходить из уст в уста до конца времен. Зимней полярной ночью, когда северная буря завывает над ледяными просторами, а в воздухе носятся белые хлопья и никто не смеет выглянуть наружу, хорошо послушать рассказ о том, как Киш, что вышел из самой бедной иглу, достиг почета и занял высокое место в своем поселке.

Киш, как гласит сказание, был смышленным мальчиком, здоровым и сильным и видел уже тринадцать солнц. Так считают на Севере годы, потому что каждую зиму солнце оставляет землю во мраке, а на следующий год поднимается над землей новое солнце, чтобы люди снова могли согреться и поглядеть друг другу в лицо. Отец Киша был отважным охотником и встретил смерть в голодную годину, когда хотел отнять жизнь у большого полярного медведя, чтобы даровать жизнь своим соплеменникам. Один на один он схватился с медведем, и тот переломал ему все кости; но на медведе было много мяса, и это спасло народ. Киш был единственным сыном, и, когда погиб его отец, он стал жить вдвоем с матерью. Но люди быстро все забывают, забыли и о подвиге его отца, а Киш был всего только мальчик, мать его — всего только женщина, и о них тоже забыли, и они жили так, забытые всеми, в самой бедной иглу.

Но как-то вечером в большой иглу вождя Клош-Квана собрался совет, и тогда Киш показал, что в жилах у него горячая кровь, а в сердце — мужество мужчины, и он ни перед кем не станет гнуть спину. С достоинством взрослого он поднялся и ждал, когда наступит тишина и стихнет гул голосов.

— Я скажу правду, — так начал он. — Мне и матери моей дается положенная доля мяса. Но это мясо часто бывает старое и жесткое, и в нем слишком много костей.

Охотники — и совсем седые, и только начавшие седеть, и те, что были в расцвете лет, и те, что были еще юны, — все разинули рот. Никогда не доводилось им слышать подобных речей. Чтобы ребенок говорил, как взрослый мужчина, и бросал им в лицо дерзкие слова!

Но Киш продолжал твердо и сурово:

— Мой отец, Бок, был храбрым охотником, вот почему я говорю так. Люди рассказывают, что Бок один приносил больше мяса, чем любые два охотника, даже из самых лучших, что своими руками он делил это мясо и своими глазами следил за тем, чтобы самой древней старухе и самому хилому старику досталась справедливая доля.

— Вон его! — закричали охотники. — Уберите отсюда этого мальчишку! Уложите его спать. Мал он еще разговаривать с седовласыми мужчинами.

Но Киш спокойно ждал, пока не уляжется волнение.

— У тебя есть жена, Уг-Глук, — сказал он, — и ты говоришь за нее. А у тебя, Массук, — жена и мать, и за них ты говоришь. У моей матери нет никого, кроме меня, и потому говорю я. И я сказал: Бок погиб потому, что он был храбрым охотником, а теперь я, его сын, и Айкига, мать моя, которая была его женой, должны иметь вдоволь мяса до тех пор, пока есть вдоволь мяса у племени. Я, Киш, сын Бока, сказал.

Он сел, но уши его чутко прислушивались к буре протеста и возмущения, вызванной его словами.

— Разве мальчишка смеет говорить на совете? — прошамкал старый Уг-Глук.

— С каких это пор грудные младенцы стали учить нас, мужчин? — зычным голосом спросил Массук. — Или я уже не мужчина, что любой мальчишка, которому захотелось мяса, может смеяться мне в лицо?

Гнев их кипел ключом. Они приказали Кишу сейчас же идти спать, грозили совсем лишить его мяса, обещали задать ему жестокую порку за дерзкий поступок. Глаза Киша загорелись, кровь забурлила и жарким румянцем прилила к щекам. Осыпаемый бранью, он вскочил с места.

— Слушайте меня, вы, мужчины! — крикнул он. — Никогда больше не стану я говорить на совете, никогда, прежде чем вы не придете ко мне и не скажете: «Говори, Киш, мы хотим, чтобы ты говорил». Так слушайте же, мужчины, мое последнее слово. Бок, мой отец, был великий охотник. Я, Киш, его сын, тоже буду охотиться и приносить мясо и есть его. И знайте отныне, что дележ моей добычи будет справедлив. И ни одна вдова, ни один беззащитный старик не будут больше плакать ночью оттого, что у них нет мяса, в то время как сильные мужчины стонут от тяжкой боли, ибо съели слишком много. И тогда будет считаться позором, если сильные мужчины станут объедаться мясом! Я, Киш, сказал все.

Насмешками и глумлением проводили они Киша, когда он выходил из иглу, но он стиснул зубы и пошел своей дорогой, не глядя ни вправо, ни влево.